Η προστασία των μνημείων, των ιερών τόπων και των πολιτιστικών θησαυρών αποτελεί κοινή διεθνή ευθύνη και ουσιαστικό στοιχείο του διαλόγου, της αμοιβαίας κατανόησης και της ειρήνης, δήλωσε η Υφυπουργός Πολιτισμού Κλέα Παπαέλληνα κατά τα εγκαίνια της έκθεσης «Σερβικά Μεσαιωνικά Μνημεία σε Κίνδυνο» στην Αίθουσα Καστελιώτισσα, στη Λευκωσία.
Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και την Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Σερβίας στην Κύπρο και, όπως ανέφερε η κ. Παπαέλληνα, αναδεικνύει τις διμερείς και πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και την κοινή δέσμευση για την υλοποίηση πολιτιστικών δράσεων.
Η περιοδεύουσα έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι το 2024 και στη συνέχεια φιλοξενήθηκε σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Σερβία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη.
Η έκθεση εστιάζει σε τέσσερα μνημεία που έχουν ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2006: τη Μονή Βίσοκι Ντέτσανι, τη Μονή Γκρατσάνιτσα, το Πατριαρχείο του Πετς και την Εκκλησία της Παναγίας της Λεβίσα στην Πρίζρεν. Τα μνημεία χρονολογούνται κυρίως στον 13ο και 14ο αιώνα και αποτελούν σημαντικά παραδείγματα βυζαντινο-ρωμανικής και σερβικής μεσαιωνικής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και τέχνης.
Η Υφυπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πολιτιστική κληρονομιά σε περιόδους συγκρούσεων και διχασμών, τονίζοντας ότι η Κύπρος κατανοεί βαθιά τη σημασία της διατήρησής της.
Ειδικότερα, σημείωσε πως οι συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974 και η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς οδήγησαν το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου στην ανάπτυξη εργαλείων και στην επένδυση σε διεθνείς σχέσεις και συνέργειες, μέσα από συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας με άλλα κράτη, για την παρακολούθηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
«Δυστυχώς, οι συνέπειες της εισβολής εξακολουθούν να απειλούν την πολιτιστική μας κληρονομιά, καθώς και πολλά μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι στις κατεχόμενες περιοχές χρειάζονται άμεση παρέμβαση για την αντιμετώπιση της καταστροφής», πρόσθεσε.
Η κ. Παπαέλληνα τόνισε ότι η πολιτιστική κληρονομιά «ενσαρκώνει τη μνήμη, την ταυτότητα, τη συνέχεια και τη ζωντανή σύνδεση μεταξύ των κοινοτήτων και της ιστορίας τους» και υπογράμμισε πως όταν αυτά τα στοιχεία απειλούνται, η ανθρωπότητα πρέπει να αναλογιστεί την ευθύνη της να τα προστατεύσει και να τα διατηρήσει για τις επόμενες γενιές.
Ολοκληρώνοντας, συνεχάρη την Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Σερβίας για τη διοργάνωση της έκθεσης στη Λευκωσία, σημειώνοντας ότι «ο πολιτισμός γίνεται γέφυρα μεταξύ των λαών μας και μέσο ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας και της αμοιβαίας κατανόησης».
