Την «ανοιχτή πόρτα» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τα κράτη μέλη που θέλουν να κάνουν χρήση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια σημείωσε σήμερα ο εκπρόσωπος για θέματα οικονομίας, Μπάλας Ουζβάρι, απαντώντας σε ερωτήσεις για τις επιστολές του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και της Ιταλίδας πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, με τις οποίες ζητείται μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην άνοδο του ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού.
Η Ιταλία έχει ήδη υποβάλει αίτημα ενεργοποίησης της ρήτρας. «Έχουμε λάβει αίτημα ενεργοποίησης από την Ιταλία, πριν από δύο εβδομάδες περίπου, και αξιολογείται από την Επιτροπή», ανέφερε ο Ουζβάρι, προσθέτοντας ότι συνολικά υπάρχουν ενδείξεις από δύο κράτη μέλη ότι επιθυμούν να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα έχει γίνει ζητήσει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής από τον περασμένο Αύγουστο, ζητώντας να συμπεριληφθεί και η ενέργεια στην ρήτρα διαφυγής για το πρόγραμμα SAFE για την άμυνα.
Αναφερόμενος στο υφιστάμενο πλαίσιο, ο εκπρόσωπος υπενθύμισε ότι η Επιτροπή έχει από τις αρχές του καλοκαιριού στο τραπέζι πρωτοβουλία με την οποία η εθνική ρήτρα διαφυγής επεκτάθηκε από την άμυνα και στην ενέργεια, «προκειμένου να δοθεί δημοσιονομικός χώρος στα κράτη-μέλη για τη λήψη μέτρων ως αντίδραση στην ενεργειακή κρίση». Η πρωτοβουλία επιτρέπει απόκλιση από την πορεία των καθαρών δαπανών κατά 0,6% του ΑΕΠ συνολικά, από τον Φεβρουάριο του 2026 έως το τέλος του 2028.
«Η πόρτα είναι ανοιχτή για τα κράτη μέλη να υποβάλουν αίτημα για την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, είτε για την άμυνα είτε για την ενέργεια», δήλωσε ο Ουζβάρι, σημειώνοντας ότι «τα τελευταία χρόνια έχουμε δείξει ότι δικαιολογείται να προτείνουμε πρωτοβουλίες που επιτρέπουν στοχευμένες ευελιξίες».
Ταυτόχρονα, έστειλε μήνυμα δημοσιονομικής αυστηρότητας. «Έχουμε ένα δημοσιονομικό πλαίσιο σε ισχύ και είναι εξαιρετικά σημαντικό να διασφαλίζεται η δημοσιονομική βιωσιμότητα», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να τηρούν τα ανώτατα όρια καθαρών δαπανών που έχουν συμφωνηθεί στα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια. Η ευελιξία, κατέληξε, «δεν μπορεί να γίνει εις βάρος μιας συνολικής δέσμευσης στη δημοσιονομική πειθαρχία».
Ερωτηθείς αν υπάρχει άλλο εργαλείο ευελιξίας πέρα από την εθνική ρήτρα διαφυγής, ο εκπρόσωπος απάντησε ότι γνωρίζει δύο τρόπους, την εθνική και τη γενική ρήτρα διαφυγής, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ενώ η επιστολή Μητσοτάκη έχει παραληφθεί από την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν όπως επιβεβαίωσε εκπρόσωπος στο ΚΥΠΕ, η επιστολή Μελόνι δεν έχει ακόμη παραληφθεί.
Κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων, η επικεφαλής εκπρόσωπος Πάουλα Πίνιο επιβεβαίωσε επιπλέον την παραλαβή κοινής επιστολής των πρωθυπουργών της Ιταλίας και της Τσεχίας, Τζόρτζια Μελόνι και Αντρέι Μπάμπις, για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). «Εξετάζουμε το περιεχόμενό της», ανέφερε, σημειώνοντας ότι είναι κάτι το συνηθισμένο ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα πραγματοποιηθεί σε δύο εβδομάδες, να λαμβάνονται «συνεισφορές, ιδέες και προτάσεις» από τα κράτη μέλη. Οι συζητήσεις, όπως είπε, θα συνεχιστούν στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής.
Κομισιόν: Ανοιχτή η πόρτα για εθνική ρήτρα διαφυγής για ενέργεια, όχι εις βάρος δημοσιονομικής πειθαρχίας
