Σε κλίμα έντονης αμφισβήτησης εισέρχεται η προεδρία του Αντόνιο Κόστα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις για το ενεργειακό κόστος και τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης κατέληξαν σε πλήρες αδιέξοδο. Η αδυναμία γεφύρωσης των χασμάτων μεταξύ των κρατών-μελών κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής προκάλεσε εκνευρισμό στις Βρυξέλλες, με πολλούς διπλωμάτες να καταλογίζουν στον Κόστα απώλεια ελέγχου της διαδικασίας.
Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης αποτέλεσε το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα (ETS2), με την Ιταλία και την ομάδα του Βίζεγκραντ να συγκρούονται με τον γαλλογερμανικό άξονα και τις σκανδιναβικές χώρες. Η επιμονή της Ρώμης για αναθεώρηση των συμφωνηθέντων, με το επιχείρημα της προστασίας των καταναλωτών από τις υψηλές τιμές ενέργειας, μετέτρεψε τις συζητήσεις σε ένα χαοτικό σκηνικό, αναγκάζοντας τον Κόστα να ακυρώσει προγραμματισμένες ενημερώσεις και να παρατείνει τις διαβουλεύσεις έως αργά τη νύχτα.
Παράλληλα, η διαχείριση του επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ αναδεικνύει βαθιές ιδεολογικές διαφορές. Οι «φειδωλές» χώρες του Βορρά εκφράζουν ανοιχτά τη δυσπιστία τους προς το πρόσωπο του Κόστα, κατηγορώντας τον για μεροληψία υπέρ των χωρών του Νότου. Ενώ ορισμένοι ηγέτες, όπως ο Βέλγος πρωθυπουργός, εξακολουθούν να στηρίζουν την ικανότητα του προέδρου, η πίεση για αποτελέσματα ενόψει της έκτακτης συνόδου της 26ης Νοεμβρίου καθιστά το επόμενο διάστημα κρίσιμο για την πολιτική επιβίωση του πρώην Πορτογάλου πρωθυπουργού.
Η κρίση εμπιστοσύνης έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει την οικονομική στασιμότητα, τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα και τις γεωπολιτικές προκλήσεις που θέτει η νέα πραγματικότητα στις ΗΠΑ. Η ικανότητα του Κόστα να μετατραπεί από διαμεσολαβητή σε αποτελεσματικό εγγυητή της ευρωπαϊκής ενότητας θα κρίνει αν η θητεία του θα συνεχιστεί ή αν θα καταγραφεί ως μια περίοδος χαμένων ευκαιριών.
