Σε κατάσταση πολιορκίας βρίσκεται η ελευθερία της έκφρασης στη Σερβία, καθώς αποκαλύπτεται ένα δίκτυο ψηφιακής κατασκοπείας που στοχεύει εισαγγελείς, ακαδημαϊκούς και ακτιβιστές. Η χρήση του πανίσχυρου λογισμικού Pegasus, που μετατρέπει τα κινητά τηλέφωνα σε εργαλεία παρακολούθησης, στρέφεται πλέον κατά όσων τολμούν να ερευνήσουν υποθέσεις διαπλοκής και αμφιλεγόμενες επενδύσεις που συνδέονται με την πολιτική ελίτ της χώρας.
Το Pegasus «χτυπά» την καρδιά της σερβικής δημοκρατίας
Η υπόθεση του πρώην εισαγγελέα Ράντε Μπάιτς, ο οποίος έλαβε ειδοποίηση για παραβίαση της συσκευής του, συνδέεται άμεσα με την έρευνά του για το επενδυτικό σχέδιο του Τζάρεντ Κούσνερ στο Βελιγράδι. Το έργο, που αφορούσε την αξιοποίηση του ιστορικού στρατιωτικού αρχηγείου, προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις για τις πολιτικές πιέσεις που ασκήθηκαν προκειμένου να αρθεί το καθεστώς προστασίας του κτιρίου, φέρνοντας στο φως σκοτεινές πτυχές της κρατικής λειτουργίας.
Την ίδια στιγμή, η επιβεβαιωμένη μόλυνση του τηλεφώνου του πρύτανη του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, Βλάνταν Τζόκιτς, με το λογισμικό Pegasus, αναδεικνύει την κλιμάκωση της καταστολής. Ως ηγετική φυσιογνωμία του φοιτητικού κινήματος κατά της διαφθοράς, ο Τζόκιτς βρέθηκε στο επίκεντρο επιθέσεων, με τις αρχές να επιχειρούν να κάμψουν τις αντιστάσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας μέσω της ψηφιακής παρακολούθησης και των αστυνομικών ερευνών στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Οι ειδικοί του Citizen Lab προειδοποιούν ότι το Pegasus αποτελεί πλέον ένα εργαλείο συστηματικής καταστολής, ικανό να παραβιάζει συσκευές μέσω «zero-click» επιθέσεων, χωρίς την παραμικρή ενέργεια του χρήστη. Η επέκταση αυτών των πρακτικών σε θεσμικούς παράγοντες και φοιτητές υπογραμμίζει την κρισιμότητα της κατάστασης στη Σερβία, όπου η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δίνει μια άνιση μάχη απέναντι σε ένα κράτος που επιλέγει την ψηφιακή επιτήρηση αντί της διαφάνειας.
