Η ψηφιακή εποχή εισβάλλει στα δικαστικά έδρανα της Κύπρου, όμως με αυστηρούς όρους. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο και το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσαν έναν δεσμευτικό Οδηγό για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ξεκαθαρίζοντας πως η τεχνολογία μπορεί να λειτουργεί μόνο επικουρικά. Η ανθρώπινη κρίση παραμένει ο μοναδικός πυλώνας για την απονομή δικαιοσύνης, με κάθε παρέκκλιση να επισύρει πειθαρχικές κυρώσεις.
Κόκκινες γραμμές για δικαστές και νομικούς
Ο νέος Οδηγός θέτει ένα σαφές πλαίσιο προστασίας απέναντι στους κινδύνους των «ψευδαισθήσεων» των αλγορίθμων. Τα εργαλεία ΤΝ, αν και χρήσιμα για τυποποιημένες διαδικασίες, απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται για τη λήψη δικαστικών αποφάσεων, την αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων ή τη νομική συλλογιστική. Οι δικαστές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς τα γλωσσικά μοντέλα συχνά «επινοούν» γεγονότα ή παραπέμπουν σε ξένα νομικά συστήματα που δεν έχουν καμία σχέση με το κυπριακό δίκαιο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσωπική ευθύνη του δικαστικού λειτουργού για κάθε έγγραφο ή περιεχόμενο που υποβάλλεται στο όνομά του. Παράλληλα, τα δικαστήρια προειδοποιούνται για την αυξανόμενη απειλή των «deepfakes», καθώς η τεχνολογία μπορεί πλέον να παράγει παραπλανητικό υλικό που απειλεί την ακεραιότητα της δίκης. Η διαφάνεια και η διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων παραμένουν οι απόλυτες προτεραιότητες της Δικαστικής Εξουσίας στην Κύπρο.
Οι δικαστές καλούνται πλέον να εντοπίζουν και τις προσπάθειες των διαδίκων να χρησιμοποιήσουν ΤΝ για να παραπλανήσουν το δικαστήριο, αναζητώντας σημάδια όπως ασυνήθιστες παραπομπές σε νομολογία ή νομικά επιχειρήματα που στερούνται ουσίας. Η τεχνολογία, καταλήγει ο Οδηγός, δεν υποκαθιστά ποτέ τον άνθρωπο, αλλά οφείλει να υπηρετεί το δίκαιο υπό αυστηρότατο έλεγχο.
