Μια νέα σελίδα στις διεθνείς ισορροπίες ισχύος άνοιξε σήμερα στη Σενζέν της Κίνας, όπου οι ηγέτες των τριών ισχυρότερων κρατών του πλανήτη ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκαν στο περιθώριο της Συνόδου APEC σε μια ιστορική, πρωτοφανή τριμερή διάσκεψη κορυφής που ήδη χαρακτηρίζεται από τους αναλυτές ως η «Γιάλτα 2.0».
Η συνάντηση, η οποία ολοκληρώθηκε με την έκδοση κοινής διακήρυξης στρατηγικής σταθερότητας και ένα θερμό κλίμα που υπερέβη ακόμη και τις πιο αισιόδοξες προσδοκίες των επιτελείων, σηματοδοτεί την ουσιαστική επαναχάραξη της παγκόσμιας διπλωματικής σκακιέρας, με επίκεντρο έναν απευθείας τριγωνικό άξονα Ουάσιγκτον – Πεκίνου – Μόσχας.
«Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί ποτέ να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί.»
Κοινή Διακήρυξη των Τριών Ηγετών (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία), Σενζέν 2026
Το διπλωματικό θρίλερ: Πώς στήθηκε η τριμερής στη Βίλα Κίλιν
Η ημέρα ξεκίνησε με έντονη διπλωματική κινητικότητα στις πολυτελείς εγκαταστάσεις της Βίλας Κίλιν (Kylin Villa) στην τεχνολογική μητρόπολη της νότιας Κίνας. Η σύνοδος δομήθηκε σε τρεις διαδοχικές φάσεις:
- Το τετ-α-τετ Τραμπ Πούτιν: Η πρώτη διμερής επαφή των δύο προέδρων διήρκεσε περίπου 50 λεπτά και διεξήχθη σε κλίμα αξιοσημείωτης εγκαρδιότητας. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήρε την «εξαιρετική προσωπική σχέση» του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, δηλώνοντας αμέσως μετά ότι «πολλά υπέροχα πράγματα πρόκειται να ακολουθήσουν». Από την πλευρά του, ο Πούτιν υπογράμμισε ότι η Ρωσία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης περιοχής Ασίας-Ειρηνικού.
- Η συνάντηση Τραμπ Σι Τζινπίνγκ: Ο Κινέζος πρόεδρος υποδέχθηκε τον Ντόναλντ Τραμπ με πλήρεις τιμές. Στη συνομιλία τους, ο Σι έθεσε ευθέως την «κόκκινη γραμμή» του Πεκίνου για το ζήτημα της Ταϊβάν, καλώντας την Ουάσιγκτον να αποφύγει «σοβαρά πλήγματα στις σινοαμερικανικές σχέσεις». Ο Τραμπ απάντησε εστιάζοντας στην οικονομική και εμπορική ισχύ, τονίζοντας πως «κανείς άλλος δεν μπορεί να κάνει όσα μπορούμε να πετύχουμε εμείς μαζί».
- Η Μεγάλη Τριμερής: Υπό την προεδρία του Σι Τζινπίνγκ, οι τρεις άνδρες κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, σε μια εικόνα που δεν είχε επαναληφθεί από τα μέσα του 20ού αιώνα. Ο Σι χαρακτήρισε τη συνάντηση «πρωτοποριακής ιστορικής σημασίας», υπενθυμίζοντας πως «όταν οι μεγάλες δυνάμεις συνυπάρχουν ειρηνικά, ολόκληρος ο κόσμος είναι ασφαλής».
Τραμπ: «Γράφουμε ιστορία» Επίθεση σε παγκοσμιοποιητές και ΔΠΔ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ως ο απόλυτος πρωταγωνιστής της πρωτοβουλίας. Κατά την έναρξη των ανοιχτών δηλώσεων, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Σήμερα γράφουμε ιστορία. Οι προηγούμενοι ηγέτες φοβούνταν να συνομιλήσουν με χώρες με τις οποίες είχαν διαφορές. Εμείς αποδεικνύουμε ότι ο διάλογος είναι ο μόνος δρόμος».
Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος:
- Έθεσε ως κορυφαία προτεραιότητα τον πυρηνικό αφοπλισμό και τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής, διαμηνύοντας ταυτόχρονα αυστηρή προειδοποίηση προς το Ιράν.
- Εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), χαρακτηρίζοντάς το «οργανισμό εκτός ελέγχου» που υπονομεύει την κυριαρχία των εθνών.
- Έστειλε σαφές μήνυμα για τον τεχνολογικό τομέα, τονίζοντας πως «δεν θα επιτρέψουμε στους “παγκοσμιοποιητές” να βάλουν φρένο στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI)».
Η «Γιάλτα 2.0» και το καταφατικό νεύμα Πούτιν
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές της συνόδου εκτυλίχθηκε όταν Ρώσος δημοσιογράφος ρώτησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν εάν η τριμερής αυτή αποτελεί τη σύγχρονη «Γιάλτα 2.0». Ο Ρώσος ηγέτης χαμογέλασε και απάντησε με ένα σαφές καταφατικό νεύμα του κεφαλιού.
Η ιστορική σύγκριση με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 δεν είναι τυχαία. Όπως τότε οι Ρούζβελτ, Τσόρτσιλ και Στάλιν διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Ευρώπης και του κόσμου, έτσι και σήμερα οι «Τρεις Μεγάλοι» συζήτησαν τις σφαίρες επιρροής, τη στρατηγική ασφάλεια και τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου για τις επόμενες δεκαετίες.
Η Ηχηρή Απουσία της Ευρώπης
Το στοιχείο που προβληματίζει έντονα τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ότι η «νέα αρχιτεκτονική» συζητήθηκε ερήμην των Βρυξελλών, του Παρισιού και του Βερολίνου. Χωρίς κανέναν Ευρωπαίο ηγέτη παρόντα, οι αποφάσεις για τα μέτωπα της διεθνούς ασφάλειας, τη ροή ενέργειας και τη στρατηγική σταθερότητα διαμορφώνονται απευθείας ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Πεκίνο και Μόσχα, εγκαινιάζοντας μια πολυπολική πραγματικότητα στην οποία η ΕΕ κινδυνεύει να μετατραπεί σε απλό παρατηρητή.
Η Κοινή Διακήρυξη και ο τερματισμός των πολέμων
Το σημαντικότερο απτό αποτέλεσμα της συνόδου υπήρξε η υιοθέτηση της Κοινής Διακήρυξης Ειρήνης και Στρατηγικής Σταθερότητας. Με την ιστορική αναφορά ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί» αναβιώνοντας τη θεμελιώδη αρχή Ρίγκαν-Γκορμπατσόφ του 1985, οι τρεις πυρηνικές υπερδυνάμεις έδωσαν ένα ξεκάθαρο σήμα αποκλιμάκωσης στον πλανήτη.
Σύμφωνα με διαρροές από την αμερικανική αποστολή και δηλώσεις του Τζάρεντ Κούσνερ, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αποφασισμένος να επιταχύνει τις διεργασίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την εγκαθίδρυση μιας διαρκούς ειρήνης. Αν και το Κρεμλίνο διευκρίνισε ότι το ουκρανικό δεν μονοπώλησε την ατζέντα, είναι σαφές ότι τέθηκαν οι βάσεις για έναν ευρύτερο συμβιβασμό ασφαλείας στην Ανατολική Ευρώπη.
Ενθουσιασμός στο φινάλε και αναχώρηση Τραμπ
Με την ολοκλήρωση των συνομιλιών, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έκρυψε την ικανοποίησή του, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους: «Δεν νομίζω ότι περίμενε κανείς να πάνε όλα τόσο καλά». Ο Σι Τζινπίνγκ συνόδευσε ο ίδιος τον Ρώσο ομόλογό του μέχρι την προεδρική λιμουζίνα, ενώ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «θετικό, εποικοδομητικό και εξαιρετικά γόνιμο».
Λίγο αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναχώρησε από τη Σενζέν. Υπό τους ήχους τιμητικού αγήματος του κινεζικού στρατού, ο Αμερικανός Πρόεδρος επιβιβάστηκε στο Air Force One, ολοκληρώνοντας την τριήμερη ιστορική περιοδεία του στην Ασία.
Η Σύνοδος της Σενζέν αφήνει πίσω της ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα: για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες εντάσεων και πολώσεων, οι τρεις ισχυρότεροι άνδρες της υφηλίου έδειξαν ότι προτιμούν τη διαπραγμάτευση και τον συσχετισμό συμφερόντων από την ανεξέλεγκτη σύγκρουση, ανοίγοντας μια νέα, απρόβλεπτη αλλά κρίσιμη εποχή για την ανθρωπότητα.

