Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ έκανε σήμερα Παρασκευή 2/10, μια τελευταία έκκληση προς τους βουλευτές να υπερψηφίσουν τα δύο κυβερνητικά διατάγματα για τη στέγαση, τα οποία κατατέθηκαν μετά την έντονη κοινωνική αντίδραση που προκάλεσε η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη.
Η κρίσιμη ψηφοφορία στο ισπανικό Κογκρέσο βρίσκεται σε εξέλιξη, με την τύχη των δύο μέτρων να παραμένει αβέβαιη. Το καταλανικό κόμμα Junts έχει δηλώσει ότι δεν θα τα στηρίξει στην παρούσα μορφή τους, ενώ αρνητική στάση έχουν ανακοινώσει επίσης το Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox.
Μιλώντας αιφνιδιαστικά από το βήμα της Βουλής, λίγα λεπτά πριν από την έναρξη της ψηφοφορίας, ο Σάντσεθ κάλεσε τους βουλευτές να αφήσουν στην άκρη τους κομματικούς υπολογισμούς.
«Σκεφτείτε τους απλούς ανθρώπους, εκείνους που χρειάζονται περισσότερο την προστασία των δημόσιων θεσμών», είπε, σύμφωνα με το Reuters.
Αναφερόμενος ειδικότερα στους νέους και στα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος της στέγασης, πρόσθεσε: «Σκεφτείτε τα εκατομμύρια των νέων που δεν μπορούν να φύγουν από το σπίτι των γονιών τους. Σκεφτείτε τις οικογένειες που ζουν με το διαρκές άγχος των ολοένα αυξανόμενων ενοικίων».
«Κάντε το σωστό, γιατί πιστεύω ότι, αν δεν το κάνετε, η Ιστορία θα σας κρίνει νωρίτερα απ' όσο νομίζετε και πολύ αυστηρότερα απ' όσο μπορείτε να φανταστείτε», κατέληξε.
Τα δύο διατάγματα αποτελούν την άμεση κυβερνητική απάντηση στην κλιμακούμενη κρίση στέγασης, αλλά και στην πρωτοφανή κοινωνική αντίδραση που ακολούθησε την έξωση της 87χρονης Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ.
Η γυναίκα, γνωστή ως Μαρί Κάρμεν, είχε ζήσει επί περίπου επτά δεκαετίες στο σπίτι της στη Μαδρίτη. Η έξωσή της, η οποία έγινε ιδιαίτερα γνωστή μέσα από εικόνες που προκάλεσαν αντιδράσεις, λειτούργησε ως καταλύτης για ένα ήδη διογκούμενο κίνημα διαμαρτυρίας γύρω από το κόστος της στέγασης.
Ακολούθησαν διαδηλώσεις σε πολλές ισπανικές πόλεις, ενώ στη Μαδρίτη δημιουργήθηκε καταυλισμός διαμαρτυρίας στην κεντρική πλατεία Puerta del Sol, ο οποίος παρέμενε ενεργός και την Παρασκευή.
Η κυβέρνηση ενέκρινε τα δύο διατάγματα στις 29 Σεπτεμβρίου, έπειτα από ημέρες αυξανόμενης πίεσης από οργανώσεις ενοικιαστών και διαδηλωτές. Η υπουργός Στέγασης Ισαμπέλ Ροντρίγκεθ είχε συνδέσει ευθέως τα νέα μέτρα με την υπόθεση της 87χρονης, δηλώνοντας ότι η κυβέρνηση δε θέλει να υπάρξουν «άλλες περιπτώσεις σαν της Μαρί Κάρμεν».
Οι κυβερνητικές αποφάσεις ελήφθησαν ύστερα από ημέρες μαζικών κινητοποιήσεων και έντονης κοινωνικής πίεσης, οι οποίες έφεραν την κρίση στέγασης στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας. Οι διαδηλώσεις δεν αποτέλεσαν τη μοναδική αιτία των κυβερνητικών σχεδιασμών, καθώς τα μέτρα εντάσσονται σε ευρύτερες και προϋπάρχουσες διαπραγματεύσεις για τη στεγαστική πολιτική, όμως η χρονική συγκυρία και η υπόθεση της 87χρονης επιτάχυναν την πολιτική αντίδραση.
Το πρώτο και ευρύτερο διάταγμα επεκτείνει έως το 2030 την προστασία ορισμένων ευάλωτων ενοικιαστών από τις εξώσεις.
Παράλληλα, προβλέπει διετή παράταση ορισμένων υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης, αυστηρότερους κανόνες για τις βραχυχρόνιες και εποχικές μισθώσεις, μέτρα κατά της κερδοσκοπικής αγοράς κατοικιών και περιορισμούς στις αγορές ακινήτων από επενδυτικά κεφάλαια που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «vulture funds» (σ.σ.κεφάλαια-γύπες).
Προβλέπονται επίσης φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που διαθέτουν ακίνητα σε προσιτές τιμές, καθώς και χρηματοδοτικό πρόγραμμα με μηδενικό επιτόκιο για την αγορά πρώτης κατοικίας από συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών.
Το δεύτερο διάταγμα αφορά κυρίως τη μεγαλύτερη σταθερότητα των ενοικιαστών, μέσω της αυτόματης ανανέωσης των συμβάσεων μίσθωσης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι κινητοποιήσεις δεν έχουν σταματήσει μετά την ανακοίνωση των κυβερνητικών μέτρων.
Στη Μαδρίτη, δεκάδες έως εκατοντάδες διαδηλωτές συνέχισαν την κατασκήνωση στην Puerta del Sol, ενώ πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις και σε άλλες ισπανικές πόλεις, με χαρακτηριστικό τους ο κόσμος να κρατά και να χτυπά κατσαρόλες, κάτι που συνηθίζεται στις διαδηλώσεις τόσο στην Ισπανία, όσο και στη Λατινική Αμερική. Για αύριοΣάββατο έχουν προγραμματιστεί νέες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ οργανώσεις ενοικιαστών έχουν αρχίσει να συζητούν ακόμη και το ενδεχόμενο γενικής άρνησης καταβολής ενοικίων.
Την Παρασκευή, ομάδες διαδηλωτών προγραμμάτισαν επίσης συγκέντρωση γύρω από το Κογκρέσο, την ώρα της κρίσιμης κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Οι οργανώσεις ενοικιαστών υποστηρίζουν ότι τα μέτρα δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν την ευρύτερη στεγαστική κρίση και ζητούν μεγαλύτερη προστασία από τις αυξήσεις των ενοικίων και τις εξώσεις.
Η κυβέρνηση Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρό κοινοβουλευτικό πρόβλημα, καθώς χρειάζεται τη στήριξη μικρότερων κομμάτων για να εξασφαλίσει την έγκριση των διαταγμάτων.
Το Junts,το καταλανικό κεντροδεξιό κόμμα με επτά βουλευτές, έχει ταχθεί κατά των μέτρων στην παρούσα μορφή τους, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες από τις ρυθμίσεις θα μπορούσαν να περιορίσουν την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση και να επιδεινώσουν το πρόβλημα.
Η κυβέρνηση αρνήθηκε να αποσύρει τα διατάγματα και επέλεξε να προχωρήσει στην ψηφοφορία, παρά το γεγονός ότι η καταψήφισή τους θεωρείται πιθανή με τα μέχρι τώρα δεδομένα. Ο Σάντσεθ είχε καλέσει Junts, το συντηριτικό Λαικό κόμμα PP και το ακροδεξιό Vox να επανεξετάσουν τη στάση τους πριν από την ψηφοφορία.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του PSOE έχουν ήδη διατυπωθεί απόψεις υπέρ της προσφυγής στις κάλπες σε περίπτωση κοινοβουλευτικής ήττας, ενώ από την κυβέρνηση επιμένουν ότι μέχρι στιγμής το βάρος πέφτει στην προσπάθεια να εγκριθούν τα δύο διατάγματα.
Η υπόθεση που προκάλεσε το κύμα των κινητοποιήσεων είχε μια σημαντική εξέλιξη: η 87χρονη επέστρεψε στο σπίτι της, σύμφωνα με τον δικηγόρο της.
Η Αμπασκάλ είχε βρεθεί αντιμέτωπη με έξωση μετά την εξαγορά του ακινήτου από επενδυτική εταιρεία και την αύξηση του ενοικίου σε επίπεδο που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει. Η υπόθεσή της μετατράπηκε γρήγορα σε σύμβολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν πολλοί ενοικιαστές στην Ισπανία.
Παρά την επιστροφή της στο σπίτι, όμως, οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται, καθώς οι οργανώσεις ενοικιαστών υποστηρίζουν ότι το ζήτημα πλέον υπερβαίνει την προσωπική της περίπτωση και αφορά συνολικά το κόστος και την ασφάλεια της κατοικίας στην Ισπανία.
Η ψηφοφορία στο ισπανικό Κογκρέσο αναμένεται να καθορίσει εάν τα μέτρα που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση μετά το κύμα κοινωνικής πίεσης θα παραμείνουν σε ισχύ ή θα απορριφθούν από το Κοινοβούλιο.
